Ngày 17/10/2026, khoảng 550.000 người đã xuống đường trên khắp nước Pháp để phản đối giá nhiên liệu leo thang và chi phí sinh hoạt, theo Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez. Phần lớn cuộc tuần hành diễn ra ôn hòa, nhưng bạo lực bùng phát ở nhiều thành phố khiến hàng trăm người bị bắt, hàng chục nhân viên an ninh bị thương và hệ thống giao thông nhiều nơi tê liệt.

Người biểu tình áo vàng tuần hành ở Paris
Người biểu tình áo vàng tuần hành trên đại lộ Champs-Élysées, Paris. (Nguồn ảnh: Connexion France)

Diễn biến: từ biểu tình nhiên liệu đến bạo loạn đường phố

Làn sóng biểu tình bắt đầu từ 15/9/2026, khi giá dầu diesel tại Pháp vượt 2,37 euro/lít — gần mức kỷ lục — do chiến tranh Iran và việc phong tỏa eo biển Hormuz đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao. Ngư dân đưa tàu ra phong tỏa hai cảng ở Nice và Sète, người biểu tình đốt lốp xe chặn đường tới các kho nhiên liệu ở Frontignan và Fos-sur-Mer.

Cuối tháng 9, học sinh trung học (lycée) và sinh viên đại học nhập cuộc, phản đối tình trạng thiếu giáo viên, lớp học quá tải và cơ sở vật chất xuống cấp. Phong trào nhanh chóng lan rộng: có thời điểm 900–1.800 trường trung học bị đóng cửa hoặc gián đoạn, theo Connexion France.

Biển người biểu tình ở Paris
Biển người biểu tình tuần hành ở Paris, Pháp. (Nguồn ảnh: AFP)

Đỉnh điểm là ngày 17/10, khi học sinh, công đoàn, nông dân và nhà hoạt động khí hậu cùng xuống đường trong một ngày hành động toàn quốc. Bạo lực bùng phát tại Paris, Lyon, Marseille, Lille và Limoges — nơi tòa thị chính bị phá hoại. Những kẻ quá khích tìm cách xông vào các tòa nhà chính quyền ở Marseille, Lille, Calais, Angers và Bordeaux, đồng thời hôi của, đập phá cửa hàng và đồn cảnh sát.

Thương vong và bắt giữ

Khoảng 400 người bị bắt tính đến thời điểm Bộ trưởng Nội vụ phát biểu chiều 17/10 (các báo sau đó đưa con số cao hơn khi tình hình tiếp diễn), 60 nhân viên lực lượng an ninh bị thương. Riêng trong các cuộc biểu tình của học sinh từ cuối tháng 9, Connexion France ghi nhận hơn 6.000 vụ bắt giữ và hơn 1.000 người bị thương.

Học sinh biểu tình trước trường học ở Pháp
Học sinh biểu tình trước một trường trung học ở Pháp, tháng 10/2026. (Nguồn ảnh: Internet)

Tổng thống Emmanuel Macron đã lên án các vụ tấn công tòa nhà công và doanh nghiệp, khẳng định những kẻ phá hoại, hôi của sẽ phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, đồng thời bày tỏ ủng hộ lực lượng hành pháp.

Giao thông tê liệt trên diện rộng

Ảnh hưởng đến giao thông là một trong những hậu quả nặng nề nhất:

  • Metro Paris: công ty RATP phải đóng cửa tạm thời nhiều ga, tàu điện chạy qua ga không dừng, nhiều tuyến xe buýt đổi lộ trình vì đường phố bị người biểu tình chiếm giữ.
  • Đình công RATP "không thời hạn" từ 28/9 khiến metro, xe điện, xe buýt và các tuyến RER A, B qua nội đô Paris luôn trong tình trạng có thể gián đoạn.
  • Phong tỏa Paris từ 21/10: Tổ chức vận tải đường bộ châu Âu (OTRE) kêu gọi tài xế xe tải và xe khách dùng phương tiện phong tỏa thủ đô, có thể kéo dài nhiều ngày với hình thức chặn đường hoàn toàn và "chạy chậm" (go-slow) trên xa lộ.
  • Hàng không: nhiều nghiệp đoàn phi công và tiếp viên đình công từ 17 đến 21/10, đúng dịp nghỉ lễ Toussaint của học sinh.
  • Nhiên liệu: ngày 8/10, công nhân TotalEnergies chặn vận chuyển nhiên liệu tới các nhà máy lọc dầu ở Le Havre, Donges và La Mède.
  • Lính cứu hỏa đình công đến 20/10, chỉ duy trì lực lượng tối thiểu cho tình huống khẩn cấp.
Chướng ngại vật bị đốt cháy trên đường phố Pháp
Chướng ngại vật bị đốt cháy trên đường phố Pháp trong các cuộc biểu tình. (Nguồn ảnh: Internet)

Nguyên nhân sâu xa

Cơn giận dữ của người Pháp đến từ nhiều nguyên nhân chồng chất: giá nhiên liệu tăng vọt do khủng hoảng năng lượng toàn cầu, chi phí sinh hoạt leo thang, điều kiện giáo dục xuống cấp và những tranh cãi quanh dự thảo ngân sách 2027 đang được quốc hội thảo luận trong tháng 10. Các công đoàn đã kêu gọi "tổng động viên" vào ngày 5/11, báo hiệu làn sóng biểu tình có thể còn kéo dài đến cuối năm.

Thủ tướng Sebastien Lecornu đã công bố tăng trợ cấp nhiên liệu cho các ngành bị ảnh hưởng ở mức tối đa mà quy định EU cho phép đến hết 31/12, nhưng động thái này chưa đủ xoa dịu đường phố.

Học sinh phong tỏa cổng trường trung học
Học sinh đeo mặt nạ phong tỏa cổng một trường trung học ở Pháp. (Nguồn ảnh: Internet)

Kết luận

Nước Pháp đang trải qua một trong những giai đoạn bất ổn xã hội nghiêm trọng nhất trong nhiều năm, khi khủng hoảng kinh tế và bất mãn xã hội dồn nén cùng bùng phát. Với lịch đình công, biểu tình dày đặc từ nay đến tháng 11, giao thông và đời sống tại Pháp được dự báo còn nhiều xáo trộn. Người dân được khuyến cáo theo dõi sát thông tin giao thông, tránh các khu vực biểu tình và dành thêm thời gian di chuyển.

Dù ở Việt Nam hay bất kỳ đâu, khi tham gia giao thông trong điều kiện bất thường — đường bị chặn, khói hạn chế tầm nhìn, đám đông tràn ra đường — người lái xe cần đặc biệt bình tĩnh, giảm tốc độ và tuân thủ hướng dẫn của lực lượng chức năng. Xem thêm các mẹo lái xe an toàn tại meothilaixe.top.

Nguồn: INVC News, Connexion France, iPMI Global.